– Αρχαίοι ελληνικοί μύθοι στην Τέχνη (βίντεο)

10 05 2015

Gian Lorenzo Bernini, “Apollo e Dafne” (1622–25)

Μύθοι, νοήματα, προσλήψεις και απεικονίσεις.

Από την πρώτη διάλεξη της 6 Μαΐου 2015 του κύκλου με τίτλο “Αρχαίοι ελληνικοί μύθοι και διαχρονικές απεικονίσεις τους στην τέχνη” που πραγματοποιείται τον Μάιο 2015 στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, διάλεξα μερικά εκτενή αποσπάσματα σε βίντεο που νομίζω ότι βοηθούν στην κατανόηση του θέματος που συζητούμε.

Για να δείτε τα βίντεο, πατήστε εδώ. Για περισσότερα βίντεο, πατήστε εδώ.

Για να διαβάσετε περισσότερα για τον κύκλο, πατήστε εδώ.

Advertisements




– Αρχαίοι ελληνικοί μύθοι και διαχρονικές απεικονίσεις τους στην τέχνη

21 04 2015

Μύθοι, νοήματα, προσλήψεις και απεικονίσεις

Νέος κύκλος 3 διαλέξεων στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
στις 6, 13 και 20 Μαΐου 2015 — κάθε Τετάρτη, 19.00 – 21.00

Salvador Dalí, “Metamorphosis of Narcissus” (1937)

Ποια είναι άραγε η σχέση ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό; Είναι οι μύθοι φανταστικές αφηγήσεις που μας απομακρύνουν από την πραγματικότητα ή μας προσδένουν αναπόδραστα στα όριά της; Που οφείλεται η δημοτικότητα των αρχαίων ελληνικών μύθων και γιατί είναι τόσο αγαπητοί, όταν έχει πια παρέλθει το θρησκευτικό και φιλοσοφικό πλαίσιο που τους δημιούργησε; Πως μπορεί ο άνθρωπος με το γνωστό να πραγματεύεται το άγνωστο και με το άγνωστο, το γνωστό; Αν οι μύθοι μιλούν για αλήθειες, γιατί διατυπώνονται με τόσο ποικίλες και διαφορετικές παραλλαγές; Υπάρχει άραγε συγκρουσιακή σχέση ανάμεσα στην “παράλογη” αφήγηση του μύθου και σε έλλογες μορφές έκφρασης όπως η ιστορία και η φιλοσοφία; Είναι αντίθετος ο μύθος στον λόγο; Αυτά και πολλά άλλα, παρόμοια ερωτήματα θα προσπαθήσει να απαντήσει ο νέος κύκλος διαλέξεων με τίτλο “Αρχαίοι ελληνικοί μύθοι και οι διαχρονικές απεικονίσεις τους στην τέχνη”.

03

Μέδουσα, Ναός Αθηνάς, Ορτυγία Συρακουσών (6ος αιώνας π.Χ.)

Read the rest of this entry »





– ΕΠΕΚΕΙΝΑ: τελευταίες ξεναγήσεις

11 02 2015

epekeina_02_0

Υπάρχουν ακόμα λίγες θέσεις για τις δύο τελευταίες επισκέψεις/ξεναγήσεις στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκθεση «ΕΠΕΚΕΙΝΑ» που παρουσιάζεται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (Μέγαρο Σταθάτου) και τελειώνει την ερχόμενη Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2015. Εκεί, ανάμεσα σε θαυμάσια έργα τέχνης θα έχουμε την ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με τις αντιλήψεις που σχετίζονται με τον Ομηρικό, τον Βακχικό-Ορφικό και τον Πλατωνικό Άδη και να θαυμάσουμε κάποια από τα ωραιότερα αντικείμενα της παγκόσμιας εικονογραφίας που απεικονίζουν τη στιγμή του θανάτου και το τελετουργικό της κηδείας.

Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2015, απόγευμα (στο πλαίσιο του κύκλου διαλέξεων «Το δρασκέλισμα του αγνώστου στην αρχαία ελληνική τέχνη», του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης)

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2015, μεσημέρι (στο πλαίσιο των elmarneri seminars)

Για συμμετοχή στις ξεναγήσεις στις 8/2/2015, επικοινωνήστε με το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (τηλεφωνικά στο 210 7228321-3 [εσωτ. 116 ή 125] ή ηλεκτρονικά στο lectures@cycladic.gr)

Για συμμετοχή στις ξεναγήσεις στις 2 και 14/2/2015 επικοινωνήστε με την Γκαλερί Μαρνέρη (τηλεφωνικά στο 210 8619488 ή ηλεκτρονικά στο info@elenimarneri.com  ή στο info@elmarnerneriseminars.com

 





– Ταφική τέχνη στην Αρχαία Ελλάδα

10 02 2015

geometricΑπό τον κύκλο διαλέξεων με τίτλο “Το δρασκέλισμα του αγνώστου” που διοργανώνεται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης τον Φεβρουάριο 2015 με την ευκαιρία της έκθεσης “Επέκεινα“, ανέβασα τρια βίντεο όπου μιλάμε για την ταφική τέχνη κατά την Γεωμετρική και την Αρχαϊκή εποχή στην Αρχαία Ελλάδα.

Στο πρώτο βίντεο κάνουμε μια πολύ μικρή εισαγωγή στον τρόπο που οι αρχαίοι Έλληνες είχαν επιλέξει (με αποκορύφωμα στην Αρχαϊκή εποχή) για να δίνουν απαντήσεις στα οντολογικά ερωτήματα που απασχολούν κάθε άνθρωπο. Πώς εξηγείται το γεγονός ότι δεν διέθεταν ένα ιερό βιβλίο που να περιέχει αυτές τις απαντήσεις; Τι δείχνει το γεγονός ότι με την πάροδο των αιώνων δόθηκαν διαφορετικές απαντήσεις στα ίδια ερωτήματα;

Στο δεύτερο βίντεο ασχολούμαστε με την Γεωμετρική εποχή, η οποία ακολούθησε τους λεγόμενους σκοτεινούς χρόνους (τον “Ελληνικό μεσαίωνα”), κατά την οποία ο άνθρωπος θέλησε να βάλει τάξη στον κόσμο του (“να ορίζει και όχι να ορίζεται”), και φυσικά διάλεξε ως εργαλείο την Γεωμετρία με την ακρίβεια και την σαφήνειά της. Στις αναπαραστάσεις αυτής της εποχής δεν αναγνωρίζουμε πρόσωπα. Η τέχνη δεν “αναπαριστά” αλλά “σημαίνει”. Το Σώμα Σήμα.

Στο τρίτο βίντεο μιλάμε για την Αρχαϊκή εποχή, στην οποία έφθασε ο άνθρωπος όταν άρχισε να αναρωτιέται “πώς” και όχι απλώς “τί”. Πόσο συνέβαλε η ανάπτυξη της Φιλοσοφίας σε αυτό; Είναι η εποχή που το σώμα αποκτά μορφή. Το Σώμα Μορφή.

Όταν ολοκληρωθούν οι διαλέξεις και γίνει τελική επεξεργασία του υλικού, θα ανεβάσω και άλλα βίντεο.

* * *

Για να δείτε τα βίντεο, πατήστε εδώ. Για να πάτε στην κεντρική σελίδα ΒΙΝΤΕΟ, πατήστε εδώ.

(Το ηχητικό μέρος των διαλέξεων υπάρχει στην ενότητα Podcast: Οι διαλέξεις του ΜΚΤ)

Διαβάστε μια περιγραφή του κύκλου πατώντας εδώ ή επισκεφθείτε τον ιστοχώρο του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.

 





– Ξεναγήσεις στην έκθεση «ΕΠΕΚΕΙΝΑ»

2 02 2015

 

Αχιλλέας και Πενθεσίλεια. Λεπτομέρεια από αττικό μελανόμορφο αμφορέα που αποδίδεται στον αγγειογράφο Εξηκία, (περ. 540-530 π.Χ.), Βρετανικό Μουσείο, Λονδίνο.

Τις επόμενες δύο εβδομάδες θα πραγματοποιήσω επισκέψεις/ξεναγήσεις στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκθεση «ΕΠΕΚΕΙΝΑ» που παρουσιάζεται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (Μέγαρο Σταθάτου). Εκεί, ανάμεσα σε θαυμάσια έργα τέχνης θα έχουμε την ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με τις αντιλήψεις που σχετίζονται με τον Ομηρικό, τον Βακχικό-Ορφικό και τον Πλατωνικό Άδη και να θαυμάσουμε κάποια από τα ωραιότερα αντικείμενα της παγκόσμιας εικονογραφίας που απεικονίζουν τη στιγμή του θανάτου και το τελετουργικό της κηδείας.

Μέχρι τώρα είναι προγραμματισμένες οι παρακάτω ξεναγήσεις: Read the rest of this entry »





– Το “δρασκέλισμα του αγνώστου” στην αρχαία ελληνική τέχνη

25 01 2015

ΕΠΕΚΕΙΝΑ: Ο θάνατος και η ζωή πριν και μετά στην αρχαία Ελληνική τέχνη.

ΝΕΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ

Λευκή λήκυθος από την Ερέτρια (λεπτομέρεια). Αττικό εργαστήριο του ζωγράφου του Μονάχου (440-430 π.Χ.), Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Λευκή λήκυθος από την Ερέτρια (λεπτομέρεια). Αττικό εργαστήριο του ζωγράφου του Μονάχου (440-430 π.Χ.), Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Ποιές ήταν άραγε οι αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων για τον θάνατο και πως η τέχνη συνόδευε αυτό το αναπόφευκτο «δρασκέλισμα του αγνώστου»; Ποιος είναι ο ρόλος της ηθικής και της αισθητικής στις δεξιώσεις των αρχαίων Ελληνικών επιτύμβιων; Πως μπορεί η ζωγραφική των αγγείων και η γλυπτική να απεικονίσει τις ιδιαίτερες αυτές στιγμές της απώλειας και του αποχωρισμού;

Αυτά και πολλά άλλα, παρόμοια ερωτήματα θα προσπαθήσει να απαντήσει ο νέος μικρός κύκλος διαλέξεων που γίνεται με αφορμή την έκθεση ΕΠΕΚΕΙΝΑ που πραγματοποιείται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, όπου παρουσιάζονται μια σειρά από εξαιρετικά έργα που σχετίζονται με τον θάνατο και τη ζωή μετά, στην Αρχαία Ελλάδα.

Η πρώτη διάλεξη (Παρασκευή 6/2/2015) αποτελεί μια εισαγωγή στις αρχαίες Ελληνικές αντιλήψεις για τον θάνατο και για τους τρόπους που η τέχνη τον συνοδεύει. Επικεντρώνεται περισσότερο στην αγγειογραφία και παρουσιάζει ένα μεγάλο αριθμό απεικονίσεων που σχετίζονται με τη στιγμή του θανάτου, με το πριν και το μετά.

Η δεύτερη συνάντηση (Κυριακή 8/2/2015) αποτελεί ουσιαστικά μια μεγάλη ξενάγηση / περιήγηση στην έκθεση ΕΠΕΚΕΙΝΑ που πραγματοποιείται στο Μέγαρο Σταθάτου. Εκεί, ανάμεσα σε εξαιρετικά έργα τέχνης θα έχουμε την ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με τις αντιλήψεις που σχετίζονται με τον Ομηρικό, τον Βακχικό-Ορφικό και τον Πλατωνικό Άδη και να θαυμάσουμε κάποια από τα ωραιότερα αντικείμενα της παγκόσμιας εικονογραφίας που απεικονίζουν τη στιγμή του θανάτου και το τελετουργικό της κηδείας.

Η τρίτη διάλεξη (Παρασκευή 13/2/2015) επικεντρώνεται στα αρχαία Ελληνικά επιτύμβια. Με αναφορά στα αρχαία Ελληνικά επιτύμβια επιγράμματα και με ιδιαίτερα πλούσιο εικονογραφικό υλικό από επιτύμβιες στήλες έρχεται σε επαφή με τον τρόπο που το «παρόν» της απεικόνισης υποκαθιστά αισθητικοποιημένο το «απόν» του φυσικού σώματος και ευρισκόμενο «αντί αυτού», λαξεμένο στην πέτρα ακυρώνει τον θάνατο μέσω της αισθητικοποίησης της ίδιας της ζωής.

Δείτε περισσότερα και κρατήστε θέση στο σάιτ του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης





– Αίας

3 01 2015

7032690611_f470b196bf_b-001

… Ο Αίας (ο Τελαμώνιος) αναδιπλώνει το σώμα και σχεδόν γονατιστός στερεώνει στον μικρό, τριγωνικό σωρό από χώμα  το σπαθί πάνω στο οποίο θα πέσει για να κόψει βίαια το νήμα της ζωής του. Το βλέμμα του είναι συγκεντρωμένο στην αργή, σχεδόν τελετουργική πράξη προετοιμασίας..  Επικρατεί σιγή, σχεδόν νεκρική, παρόλο που ο θάνατος δεν έχει εισβάλλει ακόμα στην απεικόνιση, καθώς βρισκόμαστε μετέωροι στο μεταίχμιο ανάμεσα στη ζωή και στο απόλυτο κενό… Κενό είναι και το σημείο του κράνους που αντιστοιχεί στο μάτι και που ακουμπισμένο πάνω στην ασπίδα κοιτάζει τον Αίαντα με το άδειο βλέμμα του επερχόμενου κακού. Το βλέμμα του Αίαντα, από την άλλη, είναι γεμάτο. Γεμάτο από την σταθερότητα της απόφασης του να επιλέξει το αυτοτιμωρητικό δρασκέλισμα του αγνώστου, προτιμώντας το από τη διατήρηση της ταπεινωτικής συνέχειας του γνωστού. Η ανεπαίσθητη κίνηση από το θρόισμα των φύλλων του φοινικόδεντρου στα αριστερά,  πίσω του, έρχεται σε αντίθεση με την απόλυτη ακινησία του λοφίου του κράνους στα δεξιά, μπροστά του, με το οποίο αντιστοιχίζεται συνθετικά. Το δέντρο, παρά την πιθανή ετυμολογική αναφορά στο πορφυρό χρώμα – του αίματος, ανεβαίνει και ανοίγει σαν βεντάλια, όπως τα βήματα και οι πράξεις της ζωής, μόνο που βρίσκεται πια πίσω – αριστερά όπως διαβάζουμε τη σύνθεση –  στο παρελθόν, ενώ στα δεξιά, μπροστά, βρίσκονται τα σύμβολα της βίας και του θανάτου, σε μια ασταθή ισορροπία, που σε λίγο θα οδηγήσει στην πτώση. Πάνω στην ασπίδα, εν είδει επισήματος, μορφάζει το κεφάλι της Γοργούς/Μέδουσας που κοιτάζει ταυτόχρονα εκείνον κι εμάς, τρομακτικά και κοροϊδευτικά καθώς τον παραλαμβάνει σιγά-σιγά για το τελευταίο ταξίδι στο πεδίο της ανυπαρξίας. Πάνω από την Γοργώ το ανάλογα έντονο βλέμμα στο κεφάλι του αιλουροειδούς, υπόμνηση για τα ζωώδη ένστικτα που δεν κατάφεραν να τιθασευτούν. Σε λίγο το μικρό, τριγωνικό λοφάκι του χώματος θα γίνει ο μεγάλος τύμβος που θα καλύψει το νεκρό σώμα και το σπαθί θα γίνει σήμα στην κορυφή του για να υπενθυμίζει τον γενναίο πολεμιστή που κάποτε υπήρξε και την ατυχή συγκυρία της κατάληξής του…

Read the rest of this entry »