– Ολυμπιακοί Αγώνες

13 04 2009

Ολυμπία: Το Στάδιο

Γιατί γίνονται οι Ολυμπιακοί αγώνες; Γίνονται διότι η οριοθέτηση του εαυτού μου και των πλαισίων μου είναι μια υπόθεση πολύ δύσκολη. Λίγοι άνθρωποι καταφέρνουν να πετύχουν αυτό το πράγμα, δηλαδή να μπορούν να ελέγχουν το ζώο μέσα τους και να μπορούν να γίνονται μικροί θεοί που καταφέρνουν τα πάντα. Πολύ λίγοι. Οι αγώνες έχουν σαν στόχο να αποδείξουν ποιος από όλους εμάς μπορεί να το κάνει. Λειτουργούν, δηλαδή, ως υποκατάστατα ηρωικών πράξεων. Αυτό, δηλαδή, που παλαιότερα έκανε ο Ηρακλής και ο Θησέας. Ο ηρωισμός είναι η υλική έκφραση της συλλογικής μας ανάγκης “να μπορούσαμε να πετύχουμε αυτό που επιδιώκουμε”. Θέλουμε να καταφέρουμε κάτι και γι’ αυτό βρίσκουμε μια μορφή που μπορεί να το καταφέρει, διότι εμείς δεν μπορούμε μόνοι μας, ούτε ατομικά, ούτε συλλογικά. Αλλά ο Ηρακλής μπορεί. Ο Θησέας μπορεί. Αυτές οι μυθικές φιγούρες είναι, ουσιαστικά, αυτή η υλοποίηση. Επειδή όμως πια, τον έκτο, τον πέμπτο και τον τέταρτο αιώνα, ξέρουμε ότι ο Ηρακλής και ο Θησέας δεν υπάρχουν, πρέπει να βρούμε ανάμεσά μας ποιος είναι ο κοντινότερος στον Ηρακλή. Και αυτό σημαίνει ότι κάποιος από εμάς, νέος, άνδρας, ωραίος και ικανός, θα πρέπει να στερηθεί και να κοπιάσει, και να αποδείξει ότι έχει την ικανότητα στερούμενος να πετύχει έναν άθλο. Και αυτός ο ένας είναι αυτός που θα λειτουργήσει ως το νέο υποκατάστατο του ήρωα, σε μια εποχή που δεν πιστεύει πια σε ήρωες, και πρέπει τους ήρωες να τους βγάζει εκ των ενόντων. Γι’ αυτό, άλλωστε, υπάρχει μόνο ένας νικητής στους Ολυμπιακούς αγώνες, και δεν υπάρχει δεύτερος και τρίτος όπως έχουμε εμείς. Όλοι οι άλλοι, εκτός από τον πρώτο, αποδείχθηκε ότι δεν ήταν ικανοί ως σύμβολα ηρώων. Read the rest of this entry »

Advertisements




– Για την Αιγυπτιακή τέχνη

20 02 2009

img_0781-1Όσα έγραψα για την Συλλογή Αιγυπτιακών και Ανατολικών Αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου καθώς και τα τέσσερα βίντεο που ανέβασα, φαίνεται ότι προκάλεσαν ενδιαφέρον και πολλοί μου ζήτησαν πληροφορίες για την Συλλογή. Γράφω, λοιπόν, τα παρακάτω για να βοηθήσω όσους θέλουν να την επισκεφτούν.

Όταν βλέπουμε την Αιγυπτιακή τέχνη, επειδή αφορά μια περίοδο χιλιάδων ετών, η οποία ωστόσο διατηρεί τα βασικά της χαρακτηριστικά τα οποία στηρίζονται σε μία σειρά από παραμέτρους, θα πρέπει να επικεντρώνουμε το ενδιαφέρον μας περισσότερο στον συσχετισμό αυτών των παραμέτρων με το γενικότερο κλίμα που ωθεί τους ανθρώπους να κάνουν τα συγκεκριμένα έργα τέχνης με τον συγκεκριμένο τρόπο, και όχι τόσο σε μορφολογική αισθητική ανάλυση του κάθε μεμονωμένου αντικειμένου. Στην περίπτωση της Αιγύπτου αυτό είναι πολύ βασικό. Να καταλάβουμε γιατί έκαναν αυτά τα πράγματα. Ποια ήταν η λειτουργία τους; Τι ώθησε τους ανθρώπους να κατασκευάσουν τις συγκεκριμένες μορφές; Read the rest of this entry »





– Τα αγγεία στην καθημερινή ζωή κατά την αρχαιότητα

15 12 2008

Κρατήρας του Συρίσκου που απεικονίζει την Γη, τον Ωκεανό και τον Διόνυσο

Μια μικρή εισαγωγή για όσους σκοπεύουν να επισκεφθούν την έκθεση του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως “Νόστοι: Επαναπατρισθέντα Αριστουργήματα”

Τα αγγεία περιέχουν μια εικονογραφία που την συναντά κανείς ευρύτατα στην αρχαιότητα. Ένα αγγείο δεν προοριζόταν για αισθητική απόλαυση. Η αισθητική απόλαυση προκύπτει από την δευτερεύουσα λειτουργία του. Η κύρια αποστολή ενός αγγείου ήταν χρηστική. Ήταν δηλαδή ένα χρηστικό αντικείμενο. Οι άνθρωποι της αρχαιότητας χρησιμοποιούσαν τα αγγεία για συγκεκριμένους λόγους της καθημερινής ζωής. Η καθημερινότητά τους ήταν κατακλυσμένη από εικόνες σε αγγεία. Αυτό που έλεγε η Claude Berard μιλώντας για μια Πόλη των Εικόνων (a City of Images) είναι ακριβώς αυτό το πράγμα. Ήταν δηλαδή μια πόλη όπου εγώ, ο πολίτης, βομβαρδιζόμουν διαρκώς από εικόνες, και στην προσπάθειά μου να τις αποκρυπτογραφώ, συγκροτούσα σιγά-σιγά ένα εννοιολογικό σύμπαν — συλλογικό και ατομικό. Read the rest of this entry »





– Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αρχαία Ελλάδα

17 05 2007

Αγώνας πάλης, από αγγείο του 520 π.Χ. 

Ο θρησκευτικός χαρακτήρας των αγώνων από τον 7ο έως τον 4ο αιώνα π.Χ. 

Οι Ολυμπιακοί αγώνες ήταν οι σημαντικότεροι από τους τέσσερις μεγάλους πανελλήνιους αγώνες της αρχαιότητας. Διεξάγονταν στην Ολυμπία κάθε τέσσερα χρόνια, τη δεύτερη πανσέληνο μετά το θερινό ηλιοστάσιο και με την ιστορική τους διαδρομή που ξεπερνά τα χίλια χρόνια σχεδόν συνεχούς διεξαγωγής, αποτελούν έναν από τους μακροβιότερους θεσμούς στην ιστορία του πολιτισμού. Η ιστορική τους έναρξη τοποθετείται το 776 π.Χ. και η επίσημη κατάργηση τους το 393 μ.Χ. Η σημασία τους δεν έγκειται μόνο στην εμβέλεια τους ως αθλητικών γεγονότων, αλλά κυρίως στην ένταξή τους σε ένα σύνθετο πλαίσιο μέσα στο οποίο θρησκευτικές, κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές αξίες διαμορφώνονταν και εκφράζονταν. Με την υπερτοπική και πολύ σύντομα διεθνή ακτινοβολία τους τα ιερά στα οποία διεξάγονταν οι πανελλήνιοι αγώνες αποτέλεσαν τα κέντρα εκείνα όπου αναπτύχθηκε και εξελίχθηκε η ναοδομία και η μνημειακή γλυπτική, παρουσιάστηκαν έργα της ποίησης, της φιλοσοφίας και της μουσικής και διαμορφώθηκε η εικόνα του ελληνικού πολιτισμού. Read the rest of this entry »





– The Olympic Games in Ancient Greece

17 05 2007

The religious character of the games from the 7th to the 4th century b.C.

The Olympic games were the most important of the four great panhellenic games in ancient times. Held at Olympia every four years, on the second full-moon after the summer solstice, they lasted, almost without interruption, for more than a thousand years (from their beginnings in 776 BC to their abolition in AD 393), making them one of the most enduring institutions in the history of culture. Their importance lies not only in their influence as a sporting occasion, but chiefly in the way in which they became part of a complicated framework in which religious, social, political and cultural values were formed and expressed. Because of the fame of the games, which soon spread throughout the Greek world, the sanctuaries where they were held became places where temple architecture and monumental sculpture evolved and developed, where works of poetry, philosophy and music were presented, and where the values and cultural ties that bound together the Greek city-states were formed and expressed. Read the rest of this entry »





– Ερωτικές παραστάσεις σε αρχαία Ελληνικά αγγεία κατά την αρχαϊκή και κλασική περίοδο

16 05 2007

Σημείωση: Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο στην μορφή που είχε δημοσιευθεί στο περιοδικό Κεραμεική Τέχνη, τεύχος 28, τον Αύγουστο 1998, με την εικονογράφηση που το συνόδευε. Πατήστε εδώ
.

Ερωτική σκηνή σε οινοχόη του 430 π.Χ. (Παλαιό Μουσείο, Βερολίνο)

Οι παραστάσεις με ερωτικό περιεχόμενο στην αρχαία Ελληνική αγγειογραφία αποτελούν ένα σημαντικό και ενδιαφέρον corpus, μέχρι σχετικά πρόσφατα άγνωστο ή οικείο μόνο σε περιορισμένο κοινό όχι γιατί είναι χαμηλότερης αισθητικής αξίας από τις απεικονίσεις άλλων θεμάτων, αλλά γιατί έρχεται σε αντίθεση με τον τρόπο που η δική μας κοινωνία αντιλαμβάνεται τον έρωτα και την ερωτική πράξη. Θέματα όπως η φυσική και απενοχοποιημένη υπόσταση της ερωτικής έκφρασης, η πολυγαμικότητα, η παιδεραστία, η ομοφυλοφιλία ή τα ομαδικά όργια αποτελούν για τον αρχαίο Ελληνικό κόσμο αποδεκτούς και συνήθεις θεσμούς ενός κωδικα ηθικής τελείως διαφορετικού από τον τρόπο με τον οποίο η δική μας κοινωνία θεσμοθετεί την ερωτική συμπεριφορά. Η γνώση του διαφορετικού θεσμικού πλαισίου μέσα στον οποίο αναπτύσσεται η ερωτική επιθυμία και εκφράζεται η ερωτική ορμή είναι απαραίτητη για την κατανόηση και απόλαυση αυτών των παραστάσεων.Το πολύπλοκο δίκτυο των ερωτικών σχέσεων προχωράει πολύ πιο πέρα από το πρώτο επίπεδο της απλής σεξουαλικής πραγματοποίησης αποτελώντας μια μορφή θεώρησης των κοινωνικών σχέσεων και ταυτόχρονα συνιστώντας έναν τρόπο πραγμάτωσής τους.

Read the rest of this entry »





– Erotic scenes on ancient Greek vases in the Archaic and Classical periods

16 05 2007

Erotic scenes in ancient Greek iconography constitute an important and significant corpus which until fairly recently was unknown outside a limited number of specialists. This relative obscurity was not due to the lesser aesthetic value of such representations, but rather to the fact that 20th century society views sex and erotic art differently. For the ancients sexual activity could be depicted without any sense of shame or guilt; multiple love affairs (virtually a type of polygamy), pederasty, homosexuality and group sex were regarded as conventional and were regulated by a moral code totally different from our own. We must, therefore, understand the social and institutional contexts in which the ancients expressed sexual desire if we are to properly understand and appreciate their iconography. From the art-historical point of view, the intricate network of erotic relationships comprises, much more than mere sexual consummation; it is also a way of looking at social relationships in the making. Read the rest of this entry »