Η φύση στην τέχνη και η τέχνη στη φύση

15 05 2017

Andy Goldsworthy

Συνεχίζονται με μεγάλη επιτυχία οι διαλέξεις του κύκλου «Πέραν της αναπαράστασης: Το φυσικό τοπίο στη Μοντέρνα και τη Σύγχρονη τέχνη» που διοργανώνονται από το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και πραγματοποιούνται κάθε Δευτέρα στον Πύργο των Βιβλίων, στο νέο κτήριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος

Την Δευτέρα 15 Μαΐου 2017, ώρα 19:00, στη δεύτερη συνάντηση αυτού του κύκλου, θα συνεχίσουμε την παρουσίαση της συναρπαστικής περιπέτειας στην απεικόνιση του φυσικού τοπίο από τους ζωγράφους της μοντέρνας τέχνης και θα περάσουμε στην μετάθεση του ενδιαφέροντος από την απεικόνιση στην επέμβαση ή διαμόρφωση του ίδιου του φυσικού περιβάλλοντος. ως έργου τέχνης που συντελείται τη δεκαετία του 1960 και 1970 και θα ολοκληρώσουμε τις αναφορές μας με την παρουσίαση σύγχρονων καλλιτεχνών που συνοψίζουν όλα τα παραπάνω.

Georges Seurat

Τα θέματα που θα διαπραγματευτούμε είναι:

  • Ο Γκωγκέν, το βάθος του χρόνου, η πολιτισμική σύνθεση και η μνήμη.
  • Ο Σερά, η γεωμετρία, τα στροβιλιζόμενα σωματίδια και το υπερλογόγραμμα του κόσμου.
  • Ο Chris Jordan και η οικολογία.
  • Ο Σεζάν, η φαινομενολογία, η σχέση των επιμέρους με το όλον και του υποκειμένου με τον κόσμο.
  • Η Τέχνη της γης και η επιστροφή της τέχνης στη φύση.
  • Ο Andy Goldsworthy, η σύγχρονη τέχνη της γης και ο συνδυασμός όλων των παραπάνω.
  • Andy Goldsworthy

 

– Δευτέρα 8 Μαΐου 2017, 19:00-21:00: Η απεικόνιση του φυσικού τοπίου στη Μοντέρνα Τέχνη 1 

– Δευτέρα 15 Μαΐου 2017,19:00-21:00 : Η απεικόνιση του τοπίου στη Μοντέρνα Τέχνη 2 / Τέχνη της γης και της φύσης

– Δευτέρα 22 Μαΐου 2017, 19:00-21:00: Φυσικό τοπίο και σύγχρονη τέχνη

Η είσοδος είναι ελεύθερη και η συμμετοχή γίνεται με σειρά προτεραιότητος, οπότε φροντίστε να είστε εκεί λίγο νωρίτερα.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το ΚΠΙΣΝ στο visit@snfcc.org ή στο 216 8091001

 





Πέραν της αναπαράστασης: Το φυσικό τοπίο στη Μοντέρνα και τη Σύγχρονη τέχνη. Νέος κύκλος διαλέξεων στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

3 05 2017

Claude Monet, Sunset on the Seine, 1874

Με την άνοιξη να βρίσκεται στα καλύτερά της, το φυσικό τοπίο να μεταμορφώνεται σε μια αύρα χρωμάτων και αρωμάτων και τα νέα κτήρια του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος να μπαίνουν σταδιακά σε λειτουργία, ένας κύκλος διαλέξεων για την τέχνη και το φυσικό τοπίο φαίνεται επίκαιρος και ελκυστικός.

Τις επόμενες Δευτέρες (8, 15 και 22 Μαίου, 19:00-21:00) θα πραγματοποιήσω έναν κύκλο διαλέξεων στον Πύργο των Βιβλίων, στο νέο κτήριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος με θέμα  «Πέραν της αναπαράστασης: Το φυσικό τοπίο στη Μοντέρνα και τη Σύγχρονη τέχνη»

Πρόκειται για έναν κύκλο τριών διαλέξεων που εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους οι εικαστικές τέχνες διαπραγματεύονται τη σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον από τα τέλη του 19ου μέχρι τις αρχές του 21ου αιώνα αναπαριστώντας, απεικονίζοντας ή επεμβαίνοντας στο φυσικό τοπίο. Οι τρεις διαλέξεις οργανώνονται σε δύο ενότητες.

Emil Nolde, Sea with red sky

Η πρώτη ενότητα (8 και 15 Μαΐου) παρουσιάζει τους τρόπους που απεικονίζεται το φυσικό τοπίο στη μοντέρνα τέχνη. Από την απεικόνιση της εφήμερης και φευγαλέας αίσθησης στα έργα των ιμπρεσιονιστών, στην ψυχολογική προβολή υποκειμενικών αισθημάτων στο έργο των εξπρεσιονιστών και από την νοητική, συνοπτική εικόνα των πολλαπλών θεάσεων στον κυβισμό στα εσωτερικά τοπία του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. Θα παρουσιαστούν έργα των Claude Monet, Vincent Van Gogh, Paul Gauguin, Georges Seurat, Paul Cezanne, Pablo Picasso, Georges Braque, Egon Schiele, Vassily Kandinsky, Emil Nolde, Paul Klee, Piet Mondrian, Max Ernst, Henri Matisse, Rene Magritte, Juan Miro Marc Rothko, Jackson Pollock κ.α.

Στη δεύτερη συνάντηση αυτής της ενότητας (15 Μαΐου) θα παρουσιαστεί και η μετάθεση του ενδιαφέροντος από την απεικόνιση του φυσικού τοπίου στην επέμβαση ή διαμόρφωση του ίδιου του φυσικού περιβάλλοντος. ως έργου τέχνης. Η καλλιτεχνική τάση που συνδέεται με αυτή τη μετάθεση είναι γνωστή ως τέχνη της γης, της φύσης ή του περιβάλλοντος, εμφανίζεται στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και διαρκεί μέχρι σήμερα. Θα παρουσιαστούν έργα των Walter De Maria, Richard Long, Robert Smithson, Christo and Jeanne Claude, James Turrel, Andy Goldsworthy κ.α.

James Turrel, Roden Crater, Arizona, 1979-2017

 

Η δεύτερη ενότητα (22 Μαΐου) παρουσιάζει τη σχέση του φυσικού τοπίου με τη σύγχρονη τέχνη και τις ποικίλες καλλιτεχνικές πρακτικές που αυτή μετέρχεται για να εικονοποιήσει αυτή τη σύνθετη σχέση. Από τα φορτισμένα τοπία της συλλογικής μνήμης μέχρι τα έργα που  προβληματίζονται για τη σχέση ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό και από τα έργα που σχολιάζουν την εύθραυστη  ισορροπία ανάμεσα στην  τεχνολογική ανάπτυξη και το φυσικό περιβάλλον μέχρι τα έργα που διερευνούν την αισθητική αξία των ίδιων των δημιουργημάτων της φύσης. Θα παρουσιαστούν έργα των David Hockney,  Francisco Clemente, Anselm Kiefer , Gerhard Richter, Giuseppe Penone, Fiona Hall, Berlinde De Bruyckere, Imran Qureshi, Herman de Vries κ.α.

Fiona Hall, Manuhiri (Travellers), 2014

 

– Δευτέρα 8 Μαΐου 2017, 19:00-21:00: Η απεικόνιση του φυσικού τοπίου στη Μοντέρνα Τέχνη 1 

– Δευτέρα 15 Μαΐου 2017,19:00-21:00 : Η απεικόνιση του τοπίου στη Μοντέρνα Τέχνη 2 / Τέχνη της γης και της φύσης

– Δευτέρα 22 Μαΐου 2017, 19:00-21:00: Φυσικό τοπίο και σύγχρονη τέχνη

Η είσοδος είναι ελεύθερη και η συμμετοχή γίνεται με σειρά προτεραιότητος, οπότε φροντίστε να είστε εκεί λίγο νωρίτερα.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το ΚΠΙΣΝ στο visit@snfcc.org ή στο 216 8091001





Για φαντάσου! Να’ χουν ασπρίσει καποιανού τα μαλλιά κι εκείνος να κρυφακούει στον Παράδεισο!

30 04 2017

Με το μεγαλείο της φύσης (και τη μικρότητα της περιρρέουσας καθημερινότητας) να βρίσκονται σε πλήρη άνθηση, διαβάζω ξανά την «Αναφορά στον Ανδρέα Εμπειρίκο» του Οδυσσέα Ελύτη και, μέρες που είναι, σκέφτηκα να μοιραστώ ένα απόσπασμα μαζί σας.

IMG_2601 st

Λεπτομέρεια από την τοιχογραφία της Άνοιξης, από τον προϊστορικό οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας (σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο), π. 1630 π.Χ.

Οδυσσέας Ελύτης / Αναφορά στον Ανδρέα Εμπειρίκο

[…..]
ΜΟΙΑΖΕΙ ΝΑ ΜΗΝ ΕΧΟΥΜΕ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ότι, παρ’ όλα αυτά, ζούμε πάνω σε κάποιο άστρο, που’ λεγε και ο Chesterton. Τα θαύματα γίνονται σ΄ολόκληρη τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου, που οι αστυνομικοί ανακρίνουν τους φονιάδες, οι στρατιωτικοί μελετούν τις εκθέσεις των μυστικών πρακτόρων και οι λογιστές κατανέμουν τη ζωή μας σε «δούναι» και σε «λαβείν». Αν ήξεραν οι δύστυχοι άνθρωποι πόσο λίγο έπρεπε να’ ναι το δούναι τους και πόσο πολύ το λαβείν τους, θα τους έστριβε. Η δουλεία δεν είναι μόνο υπόθεση δυνάστη και δυναστευόμενου• είναι καρδιάς και συμφέροντος κακώς εννοουμένου, μέσα σ’ ένα και το ίδιο άτομο. Αν, για μια στιγμή, συναινούσε η φύση να λειτουργήσει με επιτάχυνση, θα βλέπαμε το φανερό κέρδος να γίνεται καπνός και το αφανές να μας περιχάει χρυσάφι. Στρογγυλά και ωοειδή και αστερωτά λουλούδια, που κομμένα τα θυμόμαστε μόνον στις κηδείες, και άκοπα μήτε καν τα διανοούμαστε. Αστείο πράγμα, ένας άντρας να τάσσεται με τα πουλιά και να επισκοπεί το έδαφος από την έπαλξη ενός κλώνου. Μια τέτοια «εξυπνάδα» είναι που μας έφαγε.
Πήραμε τη φύση για φύση και απαξιούμε να την ατενίσουμε, μπας και μας εκλάβουν για τουρίστες• χωρίς να συλλογιστούμε ότι το μουρμουρητό μιας πηγής ακούγεται και στο σώμα του διπλανού μας -προπαντός εκεί. Κι ότι δεν είναι η ροδιά που ανθίζει όταν εν ονόματί της αποτάσσεται κανείς τη κακία• είναι η νεότητα του λογισμού του. Αν υπάρχει ένα θάρρος ανώτερο από του παλιού πολέμαρχου ή του σύγχρονου βομβιστή, βεβαιότατα είναι του παιδιού που ξεπέρασε τα εξήντα. Για φαντάσου! Να’ χουν ασπρίσει καποιανού τα μαλλιά κι εκείνος να κρυφακούει στον Παράδεισο! «Μα υπάρχει;» ρωτάνε μερικοί με αφέλεια. Στο αναμεταξύ μια μηλιά δίνει μήλα. Εσύ, Κύριε Διευθυντά, τι δίνεις; Τίποτα• μόνον παίρνεις• παίρνεις αιτήσεις και μάλιστα «επί χαρτοσήμου».
Αν εχθρευτήκαμε κάτι στη ζωή μας, αγαπητέ μου Ανδρέα, ήταν η κιτρινίλα, η ξεραΐλα, και πάνω απ’ όλα η σημασία στα αξιώματα, όπου οι Νεοέλληνες δίνουμε συνεχώς εξετάσεις και παίρνουμε άριστα.
[…..]
Μπορεί να φαίνεται περίεργο, αλλά στη ζωή μας όλα γίνονται όπως και στον έρωτα• που, κάποτε συμβαίνει να’ ναι κι άτυχος• το κορίτσι να μη νιώσει τίποτε, όπως πολύ συχνά μπροστά στα πιο υπέροχα ποιήματα οι πιο υπέροχες υπάρξεις δε νιώθουν τίποτα. Κι ύστερα; Είτε για ποίημα πρόκειται είτε για κορίτσι, μετριέται η σημασία τους από το βαθμό της δύναμης που σου δίνουν να βλέπεις μεταμορφωμένο τον κόσμο προς την κατεύθυνση του καλύτερου. «Καλύτερου», τρόπος του λέγειν. Στους κόσμους της μαγείας ο συγκριτικός βαθμός τι θέση μπορεί να έχει; Τι είναι ωραιότερο; Το καράβι που προεκτείνεται στην ξηρά ή η ξηρά που προεκτείνεται στη θάλασσα;
Τις νύχτες μια δέσμη διάττοντες αναλογεί στα λόγια που θα’ θελες αλλά δεν. Από τους ανέμους προτιμάς εκείνον που πήρε τα μαλλιά της δεξιά. Ποιανής; Ω, υπάρχει πάντοτε μία, η ανείπωτη. Το νυχτικό της μυρίζει λουίζα και το παράθυρό της ανάβει πότε ψηλά πότε χαμηλά, κι η ζωή μοιάζει εύκολη, σαν να κυκλοφορείς με σάνταλα.
Το σπίτι με τις θολωτές αψίδες βουτά στο νερό. Πού και πού, θα’ λεγες, κάτι στέγες έχουν απομακρυνθεί στο πέλαγος. Τα “Τρία Κλωνάρια” είναι μια τοποθεσία όπου δεν επήγα ποτέ. Αγαπώ την ποίηση και λησμόνησα τι είχα ξεκινήσει να σου πω. Αντίο.

Πρόκειται για το τελευταίο τμήμα του εξαιρετικού κειμένου του Οδυσσέα Ελύτη με τίτλο «Αναφορά στον Ανδρέα Εμπειρίκο». Γράφτηκε το 1977, κυκλοφόρησε ως ανεξάρτητο κείμενο από τις εκδόσεις Εγνατία/Τραμ, στη Θεσσαλονίκη το 1979 και σε δεύτερη έκδοση από τις εκδόσεις Ύψιλον, στην Αθήνα το 1980. Επειδή αυτές οι εκδόσεις είναι δυσεύρετες, μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο (και πολλά άλλα εξαιρετικά) στη θαυμάσια συλλογή ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ, ΕΝ ΛΕΥΚΩ, εκδ. Ίκαρος, ΣΤ’ Έκδοση, Αθήνα, 1999

Untitled-026

Οδυσσέας Ελύτης και Ανδρέας Εμπειρίκος





– Η υπέρβαση της άβυσσος

23 01 2017

13_4Απομένουν λίγες μέρες ακόμα για την εξαιρετική έκθεση «Η υπέρβαση της άβυσσος» στο Ωδείο Αθηνών. Λυπάμαι που το ατύχημα με κρατάει καθηλωμένο στο κρεβάτι και δεν μπορώ να πραγματοποιήσω ξεναγήσεις… Θα ήθελα πολύ να επισκεφτούμε μαζί την έκθεση και να συζητήσουμε… Πάντως, ακόμα κι αν δεν πετύχετε ξενάγηση από τους εξαιρετικούς επιμελητές (Μαραγκού / Παλαιοκρασσά), υπάρχουν σε κάθε αίθουσα πρόθυμοι και ενημερωμένοι εθελοντές που θα σας δώσουν πληροφορίες και «κλειδιά» για να εμβαθύνετε και να απολαύσετε τα έργα. Τα έργα ούτως ή άλλως, είναι πολύ δυνατά και ο τρόπος που ξεδιπλώνεται το σκεπτικό της έκθεσης με την τοποθέτηση τους στους πολύ ιδιαίτερους χώρους του ανακαινισμένου κτιρίου, προσφέρει μια μοναδική εμπειρία που δεν πρέπει να χάσετε.

flying-over-the-abyss





– Το αγόρι κι ο κόσμος

22 01 2017

21045001_20130928212803328Αν είστε παιδιά, από 8 έως 98 ετών και δεν είχατε δει την υπέροχη ταινία κινουμένων σχεδίων «Το αγόρι και ο κόσμος» (O Menino e o mundo) του Ale Abreu, στη μεγάλη οθόνη, προβάλλεται σήμερα (Κυριακή 22/1) από την ΕΤ 2, στις 19:30. Μην τη χάσετε. Τα κραγιόνια, τα μολύβια, τα χρώματα, τα παστέλ και τα ακρυλικά ζωντανεύουν σε εξαιρετικές εικόνες και συναντούν την αμεσότητα της παιδικής ζωγραφικής και  τους ρυθμούς του Paul Klee σε μια τρυφερή ταινία που μιλάει για την αθωότητα και τον κυνισμό της σύγχρονης ζωής.

maxresdefault





– Η διάλεξη της 20/12 αναβάλλεται

17 12 2016

Η εξ αναβολής διάλεξη της Τρίτης 20/12 δεν θα πραγματοποιηθεί λόγω ενός ατυχήματος του Παντελή Τσάβαλου.

Θα ξανασυναντηθούμε το νέον έτος.

Περαστικά Παντελή!





– Αναβολή της διάλεξης της 8/12

7 12 2016

Αύριο Πέμπτη (8/12) θα είναι μια δύσκολη μέρα για τις μετακινήσεις λόγω της απεργίας (μετά τις 16:00 δεν κυκλοφορούν μετρό, τραμ και ηλεκτρικός και μετά τις 21:00, ούτε λεωφορεία). Η πρόσβαση στη γκαλερί θα είναι δύσκολη, οπότε σκεφτήκαμε να αναβάλουμε την πολύ ενδιαφέρουσα διάλεξη για τον Klimt για την επόμενη Πέμπτη (15/12). Η τελευταία διάλεξη αυτού του κύκλου (που ήταν προγραμματισμένη για εκείνη την ημέρα) θα πραγματοποιηθεί ή την Παρασκευή 16/12 ή την Τρίτη 20/12.

Ευχαριστώ

Παντελής Τσάβαλος