post-nostalgia: Το Design συναντά την ουτοπία

20 03 2019

Μερικές φορές αυτό που νοσταλγούμε δεν είναι οι “ωραίες εποχές” του παρελθόντος, αλλά οι επιθυμίες και τα όνειρα για το μέλλον, που σημάδεψαν το παρελθόν και δεν πραγματοποιήθηκαν. Αναπολούμε, όχι κάτι που έχει περάσει, αλλά ένα μέλλον που δεν ήρθε ποτέ. Αυτή η αναπόληση του απραγματοποίητου εμπνέει τα σημερινά μας οράματα και επιθυμίες.

Στις 21 Μαρτίου 2019, ώρα 20:00, στο Ρομάντσο (Αναξαγόρα 3-5, Ομόνοια), θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της έκθεσης “post-nostalgia: Το Design συναντά την ουτοπία”. Θέμα της έκθεσης είναι το Design ως υλικός φορέας συλλογικής/ατομικής μνήμης και ουτοπικού οραματισμού, πέρα από τη συνηθισμένη ωραιοποίηση του παρελθόντος και τις “ρετρό” αναβιώσεις, με επίκεντρο την περίοδο 1950-1970 και τη σύγχρονη εποχή.

Η έκθεση “post-nostalgia: Το Design συναντά την ουτοπία” αποτελεί το τελικό στάδιο του ομώνυμου ερευνητικού προγράμματος, το οποίο σχεδίασε και υλοποίησε η Σχολή Βακαλό Art & Design, διήρκεσε δύο χρόνια, και αποτελεί την πρώτη μεγάλης κλίμακας συστηματική έρευνα που διοργανώνεται στην Ελλάδα, γύρω από την ιστορία και τη θεωρία των εφαρμοσμένων τεχνών.

PN_A

postnostalgia: Το Design συναντά την ουτοπία

www.postnostalgia.eu

Σκεπτικό

Οι εφαρμοσμένες τέχνες της περιόδου 1950-1970 (αρχιτεκτονική, γραφιστική, product design, fashion design, κ.ά.) χαρακτηρίστηκαν από έναν μελλοντολογικό οραματισμό και τον πειραματισμό με ουτοπικές αναζητήσεις, ενσωματώνοντας μια γενικότερη αισιοδοξία για το μέλλον του μοντέρνου κόσμου. Η ιστορία δεν επιβεβαίωσε τις περισσότερες από αυτές τις “προβλέψεις”, οπότε η σημερινή ανάμνηση αυτού του μελλοντολογικού-ουτοπικού Design δεν αφορά κάτι που υπήρξε, αλλά ένα μέλλον που δεν ήρθε.

Από την άλλη πλευρά, στο σύγχρονο Design επανέρχονται όλο και πιο συχνά στοιχεία της περιόδου 1950-1970, επιχειρώντας την ουσιαστική επανασύνδεση με το αισιόδοξο αλλά ανολοκλήρωτο πρόγραμμα του μοντερνισμού, με αποτέλεσμα το παρελθόν να επανεμφανίζεται στο παρόν ως επιθυμία για postnostalgia

Το Design συναντά την ουτοπία.

Το Design, γενικά, ενσωματώνει αφενός τον οραματισμό για ένα καλύτερο μέλλον, αφετέρου μια ιδιαίτερη μορφή νοσταλγίας δευτέρου επιπέδου, μια μετα-νοσταλγία (post-nostalgia), για τα όνειρα που σημάδεψαν κάποιες εποχές και ποτέ δεν πραγματοποιήθηκαν. Αυτή η μετα-νοσταλγία αναφέρεται στο ουτοπικό στοιχείο που εμπεριέχει η μνήμη, και στέκεται κριτικά απέναντι στη συνηθισμένη ωραιοποίηση του παρελθόντος και στις “ρετρό” αναβιώσεις.

Το ερευνητικό πρόγραμμα και η έκθεση

Με βάση το παραπάνω σκεπτικό, η Σχολή Βακαλό Art & Design διοργάνωσε το διετές ερευνητικό πρόγραμμα “post-nostalgia: Το Design συναντά την ουτοπία” (Ιανουάριος 2017-Δεκέμβριος 2018), με σκοπό την έρευνα και την εκπόνηση ατομικών έργων γύρω από την ιδέα του Design ως υλικού φορέα συλλογικής και ατομικής μνήμης, αλλά και κριτικού ουτοπικού οραματισμού, με βασικές αναφορές την περίοδο 1950-1970 και τη σύγχρονη εποχή.

Το πρόγραμμα “post-nostalgia: Το Design συναντά την ουτοπία” αποτελεί την πρώτη μεγάλης κλίμακας συστηματική έρευνα που πραγματοποιείται στην Ελλάδα γύρω από τη θεωρία και την ιστορία των εφαρμοσμένων τεχνών, στην οποία βασική παράμετρος υπήρξε η ανάδειξη των κοινών τόπων της επιστημονικής μελέτης και της δημιουργικής καλλιτεχνικής εργασίας, ενώ γενικότερος στόχος ήταν η κατάδειξη του καθοριστικού ρόλου του Design στη ζωή, στην κοινωνία και στον στοχασμό.

Υπεύθυνοι για τον σχεδιασμό και τον συντονισμό ήταν ο Διευθύνων Σύμβουλος της Σχολής Βακαλό Κωνσταντίνος Γουναρίδης, ο ιστορικός Γιώργος Σ. Βλάχος και ο ιστορικός της τέχνης Μίλτος Φραγκόπουλος, ενώ την επίβλεψη των έργων είχε συντονιστική επιτροπή στην οποία συμμετείχαν ο εικαστικός καλλιτέχνης Βαγγέλης Γεωργακόπουλος, ο αρχιτέκτονας-spatial designer Μανώλης Ηλιάκης και ο γραφίστας Βασίλης Μαρματάκης.

PN_B

Οι συμμετέχοντες, που επιλέχτηκαν με κριτική διαδικασία κατόπιν ανοιχτής πρόσκλησης και προέρχονται από τους χώρους της αρχιτεκτονικής, της οπτικής επικοινωνίας, της σκηνογραφίας, των εικαστικών τεχνών, του sound design και της θεωρίας-ιστορίας, είναι οι Ερμίνα Αποστολάκη, Ισιδώρα Αρβανίτη, Άννα Βόκαλη, Κωνσταντίνα Γιαννακοπούλου και Γιώργος Στρούζας, Joshua Yang, Ματίνα Θρουμουλοπούλου, Δάφνη Καλά, Λευτέρης Καλονάρης, Μαριαλίζα Κάμπη, Μαρία Κουτούζη, Αγγέλα Μανδηλάρη, Μανώλης Μπαμπούνης, Βάσσω Παναγιωτοπούλου, Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος, Γιώργος Ραμαντάνης, Καρίνα Σαμπάνοβα και Δανάη Τζώτζου.

Τα έργα τα οποία δημιουργήθηκαν περιλαμβάνουν εγκαταστάσεις, βίντεο, φωτογραφίες, ηχητικά περιβάλλοντα, εικαστικές αναπαραστάσεις, μακέτες, αντικείμενα, έντυπα, αφίσες, κ.ά. και θα παρουσιαστούν στην έκθεση “post-nostalgia: Το Design συναντά την ουτοπία” (Ρομάντσο, 21/3-3/4/2019), τα εγκαίνια της οποίας θα πραγματοποιηθούν στις 21 Μαρτίου, ώρα 20:00.

Μια μετα-νοσταλγική έκθεση

όπου το Design συναντά την ουτοπία…

στη φωτο-σουρεαλιστική ανασύνθεση εισόδων αθηναϊκών πολυκατοικιών

σ’ ένα επιτραπέζιο παιχνίδι με ουτοπικές πόλεις

σ’ ένα ηχητικό συμβάν από παλιό επαρχιακό πανηγύρι

στον τυπογραφικό διάλογο του Σολάρις με τη Χιροσίμα του Ρενέ

σε μια ταπισερί “Tetris” που αναπολεί την εποχή των παλιών βιντεοπαιχνιδιών

στους στίχους του Άκη Πάνου γραμμένους με φουτουριστικές γραμματοσειρές

στη μικρογραφική ανάπλαση παλιών λαϊκών αυλών

σ’ ένα animated παιχνίδι με τις έννοιες της μνήμης και της λήθης

στην υπερλεξιστική ποίηση που γράφει μια μηχανή

σε τέσσερις ρέπλικες του Ulm Stool

στις φευγαλέες απόψεις από το απραγματοποίητο “Πνευματικό Κέντρο Αθηνών”

στις ειρωνικές αυτοπροσωπογραφίες ενός λαϊκιστή ηγέτη

σε μια οπτικο-αποδομητική αφήγηση γύρω από το θρυλικό Undergound

κ.λ.π.

PN_C

Την εκδήλωση υποστηρίζουν ως χορηγοί επικοινωνίας ο ραδιοφωνικός σταθμός EnLefko 87.7, η εταιρεία Boussias Communications και το περιοδικό +Design, και ως χορηγοί το Πλαίσιο, τα Χαρτιά Περράκης και το Retrocomputers.gr.

Εγκαίνια: 21 Μαρτίου 2019, ώρα 20:00, στο Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, Ομόνοια 

 

Σχολή Βακαλό Art & Design

Λ. Κατσώνη 26, Αθήνα

210 6442514

info@vakalo.gr

Advertisements




– Ολοκληρώθηκε ο κύκλος “Τα Μουσεία του Κόσμου”

20 12 2018

picasso-nyc3847Την Τρίτη 18 Δεκ. 2018 ολοκληρώθηκε ο κύκλος διαλέξεων με τίτλο “Τα Μουσεία του Κόσμου” που πραγματοποιήθηκε στην Γκαλερί Μαρνέρη από τον Οκτώβριο έων τον Δεκέμβριο 2018. Ο επόμενος κύκλος διαλέξεων, στον οποίο πιθανότατα θα ασχοληθούμε με το ίδιο κατά βάση αντικείμενο, προβλέπεται να αρχίσει τον Φεβρουάριο 2019.

Για όποιον θέλει να ξανακούσει κάποια από τις διαλέξεις, υπάρχει το αρχείο των PODCAST (πατήστε εδώ) όπου υπάρχουν όλες οι διαλέξεις του κύκλου, καθώς και όλες οι διαλέξεις των τελευταίων δέκα ετών.

Από τις διαλέξεις του κύκλου, έχουν δημιουργηθεί και ορισμένα βίντεο που μπορείτε να βρείτε στην σελίδα ΒΙΝΤΕΟ (πατήστε εδώ). Ας σημειωθεί ότι η σελίδα θα συνεχίσει να εμπλουτίζεται με νέα βίντεο που θα προκύψουν από την επεξεργασία του υπάρχοντος υλικού.

Καλές γιορτές σε όλους





Αρχαιοελληνικά αγγεία

5 11 2018

Από την πλούσια συλλογή του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης σε αρχαιοελληνικά αγγεία, ταφικές στήλες και ληκύθους, διάλεξα μερικά από τα πιο αντιπροσωπευτικά εκθέματα για την διάλεξη της 30 Οκτωβρίου, και με την βοήθειά τους μας δόθηκε η ευκαιρία να μιλήσουμε για την υψηλή τέχνη και τους συμβολισμούς που περιέχουν. Μιλήσαμε επίσης και για την αντιμετώπιση του θανάτου από τους αρχαίους Έλληνες, οι οποίοι αντί να μιλούν για την θλίψη του θανάτου προτίμησαν να τονίσουν την ομορφιά της ζωής.

Το ακόλουθο βίντεο περιλαμβάνει τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της διάλεξης αφορικά με το θέμα των αρχαιοελληνικών αγγείων του Μητροπολιτικού Μουσείου.

Για το θέμα της αντιμετώπισης του θανάτου από τους  Έλληνες, μπορείτε επίσης να δείτε μεταξύ άλλων τα εξής βίντεο: Η ανάγκη των μύθων | Αρχαιοελληνική αντίληψη για την ζωή και τον θάνατο | Ζωή και θάνατος στον Αιγυπτιακό και τον Ελληνικό κόσμο

Περισσότερα βίντεο θα βρείτε στην σελίδα ΒΙΝΤΕΟ,





– Μανιερισμός

27 10 2018

Στην τελευταία διάλεξη, μιλήσαμε για τον Μανιερισμό (Mannerism, Manierismo). Συνήθως ο θεατής αισθάνεται αμηχανία μπροστά σε ένα μανιεριστικό έργο. Οι μανιεριστές θεωρούνται οι πρώτοι μοντερνιστές ζωγράφοι.

Ποιά είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του Μανιερισμού και ποιες είναι οι συνθήκες που οδήγησαν στην εμφάνισή του.

Περισσότερα βίντεο θα βρείτε στην σελίδα ΒΙΝΤΕΟ,





– Αναγέννηση

22 10 2018

Αύριο Τρίτη 23 Οκτωβρίου συνεχίζουμε την περιήγησή μας στα μουσεία της Φλωρεντίας.

Φλωρεντία σημαίνει κυρίως Αναγέννηση.

Σε πρόσφατη διάλεξη μιλήσαμε εκτενώς για την Αναγέννηση και εξηγήσαμε τις περιστάσεις που ευνόησαν την πορεία της Ευρώπης προς την Αναγέννηση.  Δεδομένου ότι όλοι χρειαζόμαστε μια επανάληψη για να εμπεδώσουμε αυτά που μαθαίνουμε, αλλά και επειδή έχω αντιληφθεί ότι οι διαλέξεις μου έχουν αποκτήσει ένα ευρύτερο ακροατήριο χάρη στα βίντεο που αναρτώ, δημιούργησα ένα βίντεο με τα ενδιαφέροντα αποσπάσματα της διάλεξης για την Αναγέννηση ελπίζοντας ότι θα αποτελέσει μια χρήσιμη εισαγωγή.

Περισσότερα βίντεο θα βρείτε στην σελίδα ΒΙΝΤΕΟ

 





– Βίντεο από τον νέο κύκλο

9 10 2018

181002-infanta-mariana-square.jpgΌπως κάνω συνήθως, προσπαθώ να δημιουργώ μικρά ή μεγαλύτερα βίντεο από κάθε διάλεξη με αποσπάσματα που θεωρώ ότι είναι δυνατόν να έχουν ενδιαφέρον και για ευρύτερο ακροατήριο.

Έτσι, έχω αρχίσει να ανεβάζω βίντεο από τον τρέχοντα κύκλο “Τα Μουσεία του Κόσμου”. Ήδη μπορείτε να δείτε βίντεο για τον Rogier van der Weyden και για τον Diego Velázquez από το Μουσείο του Πράδο.

Για να δείτε τα βίντεο, πατήστε εδώ.





– Τα Μουσεία του Κόσμου

22 09 2018

Νέος κύκλος διαλέξεων στη Γκαλερί Μαρνέρη
2 Οκτωβρίου έως 18 Δεκεμβρίου 2018

Κύκλος 10 συναντήσεων με τον Παντελή Τσάβαλο
κάθε Τρίτη, 19:00-21:00

Ο νέος κύκλος διαλέξεων Ιστορίας της Τέχνης στην Γκαλερί Μαρνέρη αποτελεί μια συναρπαστική ταξιδιωτική περιήγηση στα μεγάλα μουσεία του κόσμου και μία πιο προσεκτική ματιά στα αριστουργήματα που φυλάσσονται σε αυτά και αποτελούν «τόπους» στους οποίους συνδιαλέγεται η παρουσία με την απουσία και εκφράζονται, χωρίς λέξεις, στοχασμοί και συναισθήματα.

SPAIN. Madrid. 1995. Prado Museum.

Elliott Erwitt, Madrid. 1995. Prado, Gelatin silver print on paper, © Elliott Erwitt/Magnum Photos

Ο τεράστιος πολιτισμικός πλούτος που στεγάζεται στα μεγάλα μουσεία του κόσμου ξεπερνά κατά πολύ τις χρονικές δυνατότητες αυτού του σεμιναρίου, οπότε εκ των πραγμάτων έχει γίνει μια αυστηρή επιλογή πόλεων, μουσείων και έργων τέχνης που να καλύπτουν ένα μεγάλο εύρος γεωγραφικών, χρονολογικών και πολιτισμικών αναφορών.

Κάθε πόλη παρουσιάζεται σε δύο συναντήσεις μέσα από τα πιο σημαντικά μουσεία της και κάθε μουσείο με μια επιλογή από τα πιο ενδιαφέροντα έργα του. Στον πρώτο κύκλο αυτού του σεμιναρίου το ταξίδι περιλαμβάνει τη Μαδρίτη, τη Φλωρεντία, τη Νέα Υόρκη, τη Βιέννη και το Τόκυο.

ERE1953001W00311-24

Elliott Erwitt The Metropolitan Museum of Art, New York, USA. 1953. © Elliott Erwitt | Magnum Photos

Οι παρουσιάσεις έχουν τη μορφή διαλέξεων που διαρκούν δυο εκπαιδευτικές ώρες. Επικεντρώνονται στις εικαστικές τέχνες με έμφαση στη ζωγραφική, αλλά και σύντομες αναφορές στη γλυπτική και το design. Για την ουσιαστικότερη κατανόηση του αντικειμένου γίνεται συχνά χρήση εξωεικαστικών αναφορών από τη μουσική, την λογοτεχνία, τη φιλοσοφία, τη φύση και την επιστήμη που συνδυάζονται (συγχρονικά ή διαχρονικά) με τις εικαστικές μορφές με γνώμονα τη μορφή, το περιεχόμενο ή το ύφος. Η παρουσίαση στηρίζεται στο λόγο και στην εικόνα με προβολή ιδιαίτερα πλούσιου εικονογραφικού υλικού.

Η μεθοδολογία που ακολουθείται είναι ένας συνδυασμός διαφορετικών θεωρητικών προσεγγίσεων (κοινωνικο-ιστορική, φορμαλιστική, ψυχαναλυτική, σημειολογική κ. α.) με διαφορετική έμφαση και βαρύτητα σε κάθε ενότητα. Ο συνδυασμός αυτών των μεθόδων στοχεύει αφενός στη εξοικείωση με τα εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ερμηνεία των έργων και αφετέρου στην βαθύτερη και ουσιαστικότερη μελέτη και κατανόηση του ίδιου του αντικειμένου. Πέρα βέβαια από τις ερμηνείες, οι συναντήσεις στοχεύουν στην ανάδειξη της «διαφάνειας» των έργων και των στοιχείων εκείνων που τα καθιστούν τόπους.

Ο γενικότερος στόχος του σεμιναρίου ιστορίας της τέχνης δεν είναι απλώς πληροφοριακός, γνωστικός ή αισθητικός. Τα μαθήματα ουσιαστικά στοχεύουν στην συγκρότηση ενός εννοιολογικού σύμπαντος στο οποίο έννοιες που αφορούν στην τέχνη και τον πολιτισμό να κατέχουν μια σημαντική θέση. Κατανοώντας καλύτερα τους τρόπους με τους οποίους συγκροτούνται και λειτουργούν οι μορφές του κόσμου που μας περιβάλλει κατανοούμε βαθύτερα και κάτι από τον ίδιο μας τον εαυτό και τη θέση του στον κόσμο.

NYC3847

Elliott Erwitt, Madrid. 1995. Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia. “Guernica” by Pablo PICASSO, gelatin print, © Elliott Erwitt/Magnum Photos

Ο κύκλος περιλαμβάνει δέκα διαλέξεις που αρχίζουν στις 2 Οκτωβρίου και ολοκληρώνονται στις 18 Δεκεμβρίου 2018.
Αναλυτικά, το πρόγραμμα έχει ως εξής

1. Τρίτη 2/10/2018     ΜΑΔΡΙΤΗ
2. Τρίτη 9/10/2018     Prado / Thyssen Bornemisza / Reina Sofia

3. Τρίτη 16/10/2018     ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ
4. Τρίτη 23/10/2018     Uffizi / Accademia / Medici Ricardi / Pitti

5. Τρίτη 30/10/2018    ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
6. Τρίτη 6/11/2018      Metropolitan / MoMA

7. Τρίτη 27/11/2018     ΒΙΕΝΝΗ
8. Τρίτη 4/12/2018       Kunsthistorisches / Albertina / Belvedere / Leopold

9. Τρίτη 11/12/2018       ΤΟΚΥΟ
10. Τρίτη 18/12/2018     Tokyo National Museum / Nezu Museum / Ota Memorial

Οι διαλέξεις πραγματοποιούνται κάθε Τρίτη 19:00-21:00, στη Γκαλερί Μαρνέρη, στην Ακρόπολη.
Για λεπτομέρειες συμμετοχής επικοινωνήστε με την Γκαλερί Μαρνέρη
Λεμπέση 5-7 και Πορίνου, Ακρόπολη
Τηλ: 2108619488 / email: info@elenimarneri.com
Τρίτη, Πέμπτη & Παρασκευή: 11:00-20:00
Τετάρτη & Σάββατο: 10:00-16:00