– Αποτροπαϊκά

31 05 2011

Όλα αυτά που συμβαίνουν τελευταίως στον τόπο μας και διεθνώς, τόσο στην οικονομία όσο και στο περιβάλλον, μου φέρνουν στο νου ένα ωραίο κείμενο του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, από το οποίο αντιγράφω εδώ ένα μικρό απόσπασμα.

«Από ποια μελανά ερμάρια πετάγονται άξαφνα αόρατες οι αστραπές του ολέθρου;

Ποιους δρόμους κατασκότεινους, σκολιούς ακολουθεί η άστατη ρόδα της τύχης; Σε ποια τρίστρατα αφήνεται στα βρώμικα χέρια του βιαστού της και πως ξεγλυστράει στο βούρκο, στην πάχνη, στον αιθέρα και ο καπνός χάνεται; Γιατί οι ρίζες μοχθούν ακόμη όταν ο κορμός σχίστηκε από τον χτύπο της φωτιάς; Σε ποιον αέρα ποιάς ελπίδας σκιρτούν και ανεμίζουν τα χλωρά χαμόχορτα; Τι περιμένουν οι ρημαγμένες πέτρες των ερειπίων παρά κι άλλα ερείπια κι άλλη ερήμωση;

Πως συσσωρεύεται και μαζεύεται και τεντώνεται και αμολιέται ο χρόνος σαν τη σφενδόνα κι άλλοτε κυλάει απαθής, αργός, με την ύπουλη νωχέλεια της υποκρισίας; Και πως ο Τόπος εκλέγεται για την Στιγμή και η Στιγμή για τον Τόπο; Ποια ακολουθία, ποια ανακολουθία, ποιο λειτούργημα, ποιο ελατήριο ξεκλειδώνει μια πόρτα και βουλώνει την άλλη; Ποιο χρώμα πρωτοστατεί, ποιος ήχος, ποια μουσική, ποιος απαίσιος κρότος; Πούθε έρχονται τα συρίγματα, σφυρίγματα, οι ολολυγμοί, οι στριγγλιές, τα βροντοχτυπήματα του ολέθρου, οι καμουτσικιές, οι σπαθιές, οι τουφεκιές, οι ριπές, οι όλμοι, οι τελικές μεγάλες κουφές εκρήξεις; Η λάβα ξεχειλίζει και πετάγεται σαν από θυμωμένο έλκος και χύνεται και βρωμάει και σκεπάζει, μολύνοντας όλα. Ύστερα ο ήλιος χαϊδεύει τη στάχτη και τα αποκαΐδια από μακριά και τα θερμαίνει με το κρύο του βλέμμα.

Με τα ανθρώπινα πάθη ανακατεύονται και οι εναντιότητες της ύλης. Οι ατασθαλίες των ανθρώπων οξύνουν την εχθρότητα των στοιχείων. Εδώ οι αυλές και τα σοκάκια, οι πλατείες και τα βουλεβάρτα έχουν γεμίσει ακαθαρσίες. Οροσειρές απορρίμματα διαχωρίζουν τις συνοικίες και τα καντούνια. Δεν προφταίνουν τα βυτία και η Χαβούζα τα ξερνάει όπως η φάλαινα τον Ιωνά. Τότε κατέρχεται ο Ηρακλής από την βίγλα του, από το ψηλό πόστο της αιθάλης όπου ενεδρεύει και με τα νερά της Ούλεν σαρώνει τα πάντα μεσ’ το γενικό καταφύγιο, τη μεγάλη, την απέραντη θάλασσα, ανάμεσα στα δύο Φάληρα. Δεν ξέρει πως έτσι τρέφει και θεριεύει άλλο θηρίο που ‘χει εκατό θανάσιμες αποφορές.

Γην και ύδωρ προσφέρει στους πρέσβεις της κραταιάς μολύνσεως του εδάφους και του ύδατος. Μένει ο αήρ.

Εκεί κατοικοεδρεύει το Μέγα, Μέγα Τρισμέγιστο Τελώνιο. Κρατάει την σπάθην του Δαμοκλέους και φορεί την ρυπαρή χλαίνη του Φιλοκτήτη που βρωμάει και όζει. Οργισμένο, άλλος Απόλλων, μας δεκατίζει νυχθημερόν με τα φοβερά, τα φαρμακερά βέλη του Οδυσσέα. Δεν υποψιάζεται ότι σύντομα, μια νύχτα με φεγγάρι, θα τον ζυγώσει ένας άγνωστος που βαστάει το δρεπάνι της Σελήνης και το σφυρί του Θωρ να τον εξολοθρέψει δια παντός — αν αληθεύουν αυτά που γράφουν οι εφημερίδες.

Και μη χειρότερα. Κύριε Ελέησον.»

Πρόκειται για απόσπασμα από το εξαιρετικό βιβλιαράκι των εκδόσεων Αστρολάβος / Ευθύνη με τίτλο “Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα: Ελληνικοί Προβληματισμοί” (1986), στο οποίο έχω αναφερθεί ξανά στο παρελθόν.

Advertisements

Actions

Information

4 responses

31 05 2011
Vera Kondoyanni

Δάσκαλε καλημέρα!
Ευχαριστούμε που μας τροφοδοτείς με ανάσες οξυγόνου μέσα στην ρυπαρή ατμόσφαιρα που ζούμε. Αυτός είναι και ο λόγος που θέλω να ενημερώνομαι για τις διαλέξεις σου, όπου και όποτε γίνονται, γιατί είναι όαση σε μία άσχημη και σκληρή πραγματικότητα.
Βέρα Κοντογιάννη
——————–
Ευχαριστώ κι εγώ για την αστραπιαία ανταπόκριση! Το κείμενο ανέβηκε προ ενός λεπτού!
Π.Τ.

31 05 2011
Γωγώ Καραδήμα

Δάσκαλε,
Πραγματικά δεν υπάρχουν καταλληλότερα λόγια να περιγράψουν το σήμερα. “Τι περιμένουν οι ρημαγμένες πέτρες των ερειπίων παρά κι άλλα ερείπια κι άλλη ερήμωση;” όσο σκληρό κι αν ακούγεται.
Διαβάζω τακτικά το blog σας και ειδικά τα πρόσφατα videos “Τα χέρια στην τέχνη” με πήγαν πίσω στο αμφιθέατρο της σχολής. Έστω και με αυτόν τον τρόπο δεν έχει χαθεί η επαφή μας μαζί σας και τον υπέροχο τρόπο που ερμηνεύετε την τέχνη.
———————
… και φαντάσου ότι πρόκειται για κείμενο τουλάχιστον τριάντα ετών! Αλλά πόσο επίκαιρο…
Η διάλεξη για “τα χέρια στην τέχνη” ήταν απλώς μια εισαγωγή. Υπάρχει υλικό για ολόκληρο σεμινάριο και ελπίζω να μου δοθεί η ευκαιρία να το αναπτύξω. Έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Π.Τ.

1 06 2011
Σω

Δάσκαλε,
Ένα μεγάλο ευχαριστώ!
Για το ταξίδι το γεμάτο από λέξεις που εικόνες και μουσική μέσα από τον τόσο διαφορετικό τρόπο που αισθάνεσαι την ιστορία της τέχνης, την τέχνη και γενικότερα την ίδια τη ζωή αυτό σου το μάθημα γίνεται!
Τα κλειδιά που κάθε φορά μας δίνεις είναι εν τέλει ο τρόπος αντιμετώπισης της καθε στιγμής μας!
Με τον ερχομό του Ιουνίου τα ταξίδια μας αυτά μοιάζει να τελείωσαν. Mα τελικά συνεχίζονται… εφόσον τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς μέσα μας έχουν γίνει!
Μέσα από την τόσο πλούσια ιστοσελίδα σου… ανανεώνονται και σε επικοινωνία έρχονται!
Ειδικά τώρα σ΄αυτή τη δύσκολη στιγμή που ο τόπος μας βρίσκεται.
——————–
Κι εγώ ευχαριστώ, αγαπητή Σω! Ήμασταν συνταξιδιώτες σε αυτό το ταξίδι. Ένα ταξίδι δίχως τέλος!
Π.Τ.

8 06 2011
Αναστασία Περγάμαλη

Παντελή Καλό Καλοκαίρι!! Από το κείμενο του Χατζηκυριάκου θά πάρω, για ελπίδα, τις ρίζες που μοχθούν ακόμη οταν ο κορμός εχει καει. Γιατί δεν πρέπει να χάσουμε και την ελπίδα.
——————–
Καλά το λες: Να μη χάσουμε την ελπίδα. Καλό καλοκαίρι σε όλους.
Π.Τ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s