– Mario Merz (βίντεο από την έκθεση)

4 02 2016

Mario MerzΑπό τις επισκέψεις στην έκθεση του Mario Merz (1925-2003) με τίτλο “Numbers are prehistoric” που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, έχω ανεβάσει τρία βίντεο που νομίζω ότι είναι αρκετά κατατοπιστικά όσον αφορά τα τρία έργα του Mario Merz στα οποία αναφέρομαι, αλλά και γενικότερα τον τρόπο που έβλεπαν τα πράγματα οι καλλιτέχνες της Arte Povera. Για να δείτε τα βίντεο, πατήστε εδώ.

Για την Arte Povera είχαμε επίσης μιλήσει τον Οκτώβριο 2012 με την ευκαιρία της έκθεσης του Γιάννη Κουνέλλη (και πάλι στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης), δείτε εδώ.





– MARIO MERZ – τελευταίες ημέρες μιας πολύ ενδιαφέρουσας έκθεσης

22 01 2016

imgsize

Η σημαντική και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκθεση του Mario Merz (1925-2003) Numbers are prehistoric” , στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της (31 Ιανουαρίου).

Πρόκειται για την μεγαλύτερη και σπουδαιότερη έκθεση που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στην Ελλάδα, μια έκθεση αντιπροσωπευτικών έργων ενός πολύ σημαντικού δημιουργού, που περιλαμβάνει έργα που ασχολούνται με τη γη και το σύμπαν, την τέχνη και την πολιτική και διακατέχονται από διερευνήσεις και προβληματισμούς που καθίστανται ιδιαίτερα επίκαιροι σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την έντονη ανάγκη μας για επαναπροσδιορισμό των βασικών προτεραιοτήτων της ζωής και της τέχνης.

Τα έργα του Merz σχετίζονται περισσότερο με την οικονομία των μέσων έκφρασης και την επαφή με τα καθημερινά υλικά και λιγότερο με την ευτέλεια των μέσων με την οποία συχνά – και πιθανόν λανθασμένα – συνδέουμε τον προσανατολισμό της  Arte Povera.

4_mario_merz_cycladic_art_museum_athens_greece_neon_numbers_are_prehistoric_yatzer

Το Igloo παρεμβαίνει στο χώρο και με τη φυσική του παρουσία αμφισβητεί την εγκυρότητα των κατακτήσεων του αστικού περιβάλλοντος, παρενοχλεί διακριτικά τις βεβαιότητες του χώρου και ανακαλεί τη σπουδαιότητα της νομαδικής προσαρμοστικότητας του ανθρώπου. Είναι περισσότερο ένα εφήμερο μνημείο στη δυνατότητα αυτοσχεδιασμού, στην ανοικτή δυνατότητα εξέλιξης και σε ένα είδος καταστασιακής ενέργειας που αναπτύσσεται μέσα και γύρω του.

Τα έργα με τις αναφορές στη φύση και την ακολουθία Fibonacci συγκροτούν μια συναρπαστική αναφορά σε ένα εννοιολογικό σύστημα το οποίο συνδέει τον άνθρωπο με τη φύση, το παρόν με το παρελθόν, το εμπειρικό με το συμβολικό και τη φύση με τον πολιτισμό.

Image-6

Τα έργα του Merz ωθούν διακριτικά τον επισκέπτη σε μια φαινομενολογικού τύπου επαφή με επιφάνειες, υλικά, χώρους σχήματα, φόρμες και υφές των οποίων τη δύναμη και σημασία συνήθως παραβλέπουμε καθώς ερχόμαστε σε επαφή μαζί τους μέσα από μια έμμεση, «θεαματική» επικοινωνία που βασίζεται στη «χρηστική» λειτουργία των αντικειμένων που τα περιλαμβάνουν. Ο Merz απογυμνώνει αυτά τα στοιχεία από την αναμενόμενη χρηστική λειτουργία τους και τα παρουσιάζει ακέραια και δυνατά δημιουργώντας πεδία πρωτογενούς στοχασμού και σύγχρονης τελετουργίας.

img_4173

Η έκθεση διαρκεί για μια εβδομάδα ακόμα. Μην τη χάσετε!

Εχω οργανώσει μια σειρά από πολύ ενδιαφέρουσες διαδραστκές ξεναγήσεις που θα σας βοηθήσουν να έρθετε σε επαφή με τον βαθύτερο προβληματισμό αυτού του πολύ σημαντικού καλλιτέχνη. Ενημερωθείτε σχετικά με τις ημέρες και ώρες των επισκέψεων και το κόστος συμμετοχής (στείλτε μήνυμα στο tsavalos@hotmail.com)

504446





– Αρχαίοι μύθοι στην Τέχνη

10 12 2015

Με την διάλεξη της Τετάρτης 9 Δεκεμβρίου ολοκληρώθηκε ο δεύτερος κύκλος διαλέξεων με γενικό τίτλο “Αρχαίοι ελληνικοί μύθοι και διαχρονικές απεικονίσεις τους στην τέχνη” που διοργανώθηκε στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Η αίσθηση όμως με την οποία μείναμε όλοι στο τέλος και του δεύτερου κύκλου, είναι ότι το θέμα είναι τεράστιο και πολύ ενδιαφέρον και ότι ίσως κάποια στιγμή θα ήταν σκόπιμο να ακολουθήσει και ένας ακόμη κύκλος.

Στην χθεσινή διάλεξη μιλήσαμε για τον μύθο του Διονύσου και της Αριάδνης και τον μύθο του Ορφέα και της Ευρυδίκης. Αν θέλετε να ακούσετε την διάλεξη, πατήστε εδώ.

Σε λίγες μέρες που θα μπορέσουμε να επεξεργαστούμε το υλικό, θα υπάρξουν και ορισμένα βίντεο από τις διαλέξεις, γι’ αυτό μην παραλείπετε να παρακολουθείτε την σελίδα στο Facebook.

 

 





56η Μπιενάλε της Βενετίας (βίντεο)

21 11 2015

56η Μπιενάλε της ΒενετίαςΑπό τις διαλέξεις της Γκαλερί Μαρνέρη με γενικό θέμα την 56η Μπιενάλε της Βενετίας του 2015, έχω ήδη ανεβάσει μερικά βίντεο με αποσπάσματα που θεώρησα ότι έχουν ενδιαφέρον. Όσο προχωρεί η επεξεργασία του υλικού, θα ανεβάζω και άλλα βίντεο.

Για να δείτε τα βίντεο πατήστε εδώ. Για περισσότερα βίντεο, πηγαίνετε στην σελίδα ΒΙΝΤΕΟ.





– Birago Diop

10 11 2015

Birago DiopΣαν σήμερα, πριν 26 χρόνια, στις 10 Νοεμβρίου 1989, πέθανε ο σπουδαίος Σενεγαλέζος ποιητής Birago Diop. Ένα ποίημα του Birago Diop με τίτλο “Souffle“, του 1947, μας είχε απασχολήσει πριν οκτώ χρόνια όταν είχε αποτελέσει πηγή έμπνευσης του Bill Viola για την δημιουργία του εξαιρετικού έργου “Ocean without a shore” που είχαμε δει στην Μπιενάλε της Βενετίας το 2007, το οποίο μιλούσε για την παρουσία των νεκρών στην ζωή μας.

Ας θυμηθούμε το ποίημα.

 

 

Πνοή

Άκου συχνότερα τα πράγματα παρά τα όντα.
Αφουγκράσου την φωνή της φωτιάς,
την φωνή του νερού.
Άκου τον άνεμο στις λόχμες που κλαίνε:
είναι οι αναστεναγμοί των προγόνων.

Όσοι πέθαναν δεν έφυγαν ποτέ:
βρίσκονται στη σκιά που φωτίζεται
και στη σκιά που σκοτεινιάζει
Οι νεκροί δεν είναι μεσ’ την γη:
είναι στο δέντρο που θροΐζει
στο δάσος που βογγά
είναι στο νερό που κυλά,
και στο νερό που στέκει.
Είναι στην καλύβα, είναι στο πλήθος,
οι νεκροί δεν είναι νεκροί.

Άκου συχνότερα τα πράγματα παρά τα όντα.
Αφουγκράσου την φωνή της φωτιάς,
την φωνή του νερού.
Άκου τον άνεμο στις λόχμες που κλαίνε:
είναι οι αναστεναγμοί των προγόνων,
που δεν έφυγαν,
που δεν είναι μεσ’ την γη,
που δεν πέθαναν.

Όσοι πέθαναν δεν έφυγαν ποτέ:
είναι στο στήθος της γυναίκας,
είναι στο κλάμα του μωρού,
στην αναμμένη δάδα.
Οι νεκροί δεν είναι μεσ’ την γη:
είναι στην φωτιά που σβήνει,
στο χορτάρι που κλαίει,
είναι στο δάσος, είναι στο σπίτι,
οι νεκροί δεν είναι νεκροί.

(μετάφραση από το Γαλλικό πρωτότυπο ΓΙΚ)





– Chiharu Shiota

9 11 2015

Δυο βάρκες κάτω από την κόκκινη
βροχή με τα κλειδιά / δυο χέρια που
απλώνονται στη βροχή της μνήμης

Στα πλαίσια του αφιερώματος στην 56ης Μπιενάλε της Βενετίας που παρουσιάζεται κάθε Τρίτη στη Γκαλερί Μαρνέρη, αύριο Τρίτη 10 Νοεμβρίου θα κάνουμε μια αρκετά εκτενή αναφορά στην Chiharu Shiota, στο έργο της Μπιενάλε, αλλά και σε πολλά παλαιότερα έργα της που εκφράζουν με ποιητικό τρόπο τον στοχασμό πάνω στις έννοιες της μνήμης, του θανάτου, της εμπειρίας και του συναισθήματος. Μέχρι τότε αξίζει να ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά σε ένα από τα πιο υποβλητικά και ποιητικά έργα της φετινής διοργάνωσης, το έργο “The Key in the hand”, μια εντυπωσιακή εγκατάσταση της Chiharu Shiota που αποτελεί την εθνική συμμετοχή της Ιαπωνίας.

 

Μπαίνοντας στο χώρο του ιαπωνικού περιπτέρου τα μάτια σου τυλίγονται απότομα από ένα σύννεφο αιματόχρωμου κόκκινου που αιωρείται σε όλο τον χώρο, πάνω από δυο μεγάλα, ξύλινα σκαριά. Το σοκ της πρώτης εντύπωσης ακολουθεί μια αργή περιήγηση στο χώρο που φαίνεται να μην έχει τέλος.  Χωρίς να το συνειδητοποιεί ο επισκέπτης περιφέρεται σχεδόν τελετουργικά υπνωτισμένος κάτω από αυτή την κόκκινη βροχή. Άλλοτε τραβά φωτογραφίες σε μια προσπάθεια να συλλάβει με τον φακό της μηχανής αυτή την παράξενη ποιητική αίσθηση που βιώνει, άλλοτε απλώς παρατηρεί τις βάρκες, τα κλειδιά και το κόκκινο νήμα.

ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ

Τα κλειδιά φυλάνε κάτι πολύτιμο. Κλειδώνουν ένα συρτάρι που έχει μέσα γράμματα από ένα αγαπημένο πρόσωπο για να διασφαλίσουν την ιδιωτικότητα αυτής της επικοινωνίας. Κλειδώνουν ένα δωμάτιο που έχει μέσα του τις κρυφές ανάσες των στιγμών που κάποιος έχει περάσει. Άλλοτε με ένα αγαπημένο πρόσωπο, άλλοτε παλεύοντας με τις αγωνίες, τις επιθυμίες ή τις σκιές του κακού του εαυτού…. Κλειδώνουν ένα σπίτι που κλείνει μέσα του χαρές και λύπες, στιγμές με όνειρα, αναστολές, διαψεύσεις, ελπίδες. …Τα κλειδιά, με λίγα λόγια, φαίνεται να είναι τα σύμβολα της ανάγκης μας να διαφυλάξουμε κάτι πολύτιμο είτε αυτό έχει υλική υπόσταση, είτε κυρίως όταν κινείται στο χώρο του συναισθήματος, του βιώματος και της μνήμης.

Τα κλειδιά δεν κλείνουν μόνο, αλλά και ανοίγουν. Ανοίγουν πόρτες σε σπίτια και δωμάτια που στεγάζουν για λίγο ή για πάντα τις διαδρομές μας. Ανοίγουν μπαλκονόπορτες και παράθυρα για να μπει μέσα στο δωμάτιο – και μέσα στην ψυχή μας – ο αέρας, όταν οι καταστάσεις είναι ασφυκτικές και μας πνίγουν ή για να μπει λίγο από το μπλε του ουρανού, όταν γίνεται έντονη η ανάγκη για ανοιχτούς ορίζοντες.

Τα κλειδιά μένουν μόνα και άχρηστα όταν αυτό που φύλαγαν δεν έχει πια λόγο ύπαρξης, όταν οι ζωές που στέγαζαν στους χώρους που ασφάλιζαν πορεύονται πια κάπου άλλου. Ακόμα και τότε όμως, φαίνεται να κρατάνε μέσα στο μέταλλο κάτι από αυτό που σηματοδότησαν, γιατί ο χρόνος μπορεί να είναι αμείλικτος, αλλά η μνήμη ίσως και να πορεύεται στο διηνεκές…

Κάθε κλειδί κουβαλάει μέσα του τις αναφορές στις πολύτιμες εμπειρίες της διαδρομής των ανθρώπων. Οι άνθρωποι από όλο τον κόσμο που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της Shiota και της έστειλαν τα κλειδιά τους συχνά τα συνόδευαν με ένα μικρό κείμενο που περιέγραφε όλα όσα σήμαινε το κάθε κλειδί για αυτούς. Έτσι, χωρίς πολλές φορές να τους γνωρίζει προσωπικά, η Shiota αποκτούσε ένα είδος επικοινωνίας με αυτούς τους άγνωστους ανθρώπους, ακόμα κι αν αυτή η επικοινωνία γινόταν σε συμβολικό επίπεδο και με ελλειπτικό τρόπο.

_MG_7639

ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΝΗΜΑ

Καθώς τα κλειδιά συνδέονται μεταξύ τους με το νήμα επιτυγχάνεται ένα είδος συμβολικής επικοινωνίας και επαφής όχι με τη φυσική και σωματική παρουσία των ανθρώπων, αλλά με τις πολύτιμες εμπειρίες που κουβαλούν στη μνήμη τους, έτσι όπως συμπυκνώνονται και συμβολοποιούνται μέσω του κλειδιού.

Το νήμα είναι αιματόχρωμο κόκκινο. Το αίμα παραπέμπει βέβαια στο θάνατο και την απώλεια – ας μην ξεχνάμε ότι την αφορμή για το έργο έδωσαν οι καταστροφικοί σεισμοί και το τσουνάμι που ακολούθησε στην Ιαπωνία του 2011, με τη συνακόλουθη απώλεια χιλιάδων ανθρώπων, μεταξύ των οποίων ήταν πολλοί συγγενείς και φίλοι της Shiota -.Όμως το αίμα συνδέεται και με τη ζωτική ενέργεια που διαπερνά το σώμα και το κάνει να ζει, συνδέεται επίσης με το συναίσθημα και το πάθος για ζωή.

Το κόκκινο του νήματος αναφέρεται επομένως ταυτόχρονα στη ζωή και το θάνατο, την απώλεια και την ελπίδα…

 


 

Το αφιέρωμα στην 56η Μπιενάλε της Βενετίας αποτελείται από επτά διαλέξεις που άρχισαν την Τρίτη 3/11/2015  και θα πραγματοποιούνται κάθε Τρίτη 19:00-21:00, στη Γκαλερί Μαρνέρη, στην Ακρόπολη.

Ημερομηνίες διαλέξεων: 3, 10, 17 και 24 Νοεμβρίου, 1, 8 και 15 Δεκεμβρίου 2015

Για λεπτομέρειες συμμετοχής επικοινωνήστε με την Γκαλερί Μαρνέρη
Λεμπέση 5-7 και Πορίνου, Ακρόπολη
Τηλ: 2108619488 / email:info@elenimarneri.com
Τρίτη, Πέμπτη & Παρασκευή: 11:00-20:00
Τετάρτη & Σάββατο: 10:00-16:00





– Γιάννης Σπυρόπουλος: Βιβλιογραφία

9 11 2015

Δράττομαι της ευκαιρίας από την ερώτηση της Ναταλίας για τον Γιάννη Σπυρόπουλο για να αναρτήσω σχετική βιβλιογραφία:

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ – ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ / ΠΗΓΕΣ

Το βασικό εγχειρίδιο αναφοράς για τον Γιάννη Σπυρόπουλο είναι η εξαιρετική διατριβή του Γιάννη Χ. Παπαϊωάννου (2010) που αποτελεί εκτενή και ενδελεχή μελέτη του έργου του Σπυρόπουλου. Παρακολουθεί αναλυτικά και διεξοδικά τα στάδια εξέλιξης του έργου του, κάνει ιδιαιτέρως εύστοχες και αποκαλυπτικές παρατηρήσεις, περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες αναφορές και θαυμάσια εικονογράφηση (Υπάρχει και μεταφρασμένο σε αγγλική έκδοση):

  • Γιάννης Χ. Παπαϊωάννου, 2010. Γιάννης Σπυρόπουλος. Μονογραφία. Αθήνα: Εκδ. Ιδρύματος Γιάννης και Ζωής Σπυροπούλου

Η μονογραφία του Χρύσανθου Χρήστου (1962) είναι αρκετά πρώιμη και δεν περιλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος του έργου του ζωγράφου, είναι ωστόσο πολύ σημαντική καθώς είναι η πρώτη μονογραφία και ο Χρήστου κάνει κάποιες πολύ εύστοχες παρατηρήσεις για το έργο του ζωγράφου. Η εικονογράφηση δεν είναι σπουδαία.

  • Χρήστου, Χρύσανθος, 1962. Γιάννης Σπυρόπουλος. Αθήνα

Το κείμενο της Ελένης Βακαλό (1986) στην έκδοση των Νέων Μορφών περιλαμβάνει κάποιες ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις.

  • Βακαλό, Ελένη (1986). Γιάννης Σπυρόπουλος: ένας αφηρημένος κλασικός. Αθήνα: Εκδ. Γκαλερί Νέες Μορφές

Η μονογραφία της Έφης Στρούζα (1989/1990) που εκδόθηκε αρχικά από τον Οργανισμό Εργατικής Εστίας (1989) και στη συνέχεια αποτέλεσε το βασικό κείμενο της πρώτης μεγάλης αναδρομικής έκθεσης του Σπυρόπουλου στην Εθνική Πινακοθήκη (1990) έχει εξαιρετικά εύστοχες παρατηρήσεις και ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσες αναφορές.
(Νομίζω ότι η ελληνική έκδοση είναι εξαντλημένη, αλλά υπάρχει σε βιβλιοθήκες και κυκλοφορεί ακόμα στο εμπόριο η αγγλική έκδοση)

  • Στρούζα, Έφη (1989/1990). Γιάννης Σπυρόπουλος. Α΄έκδοση, Αθήνα: Οργανισμός Εργατικής Εστίας, 1989 – Β΄έκδοση, Αθήνα: Εθνική Πινακοθήκη-Υπουργείο Πολιτισμού, 1990

Πολύ ενδιαφέρουσες αναφορές από αρκετούς μελετητές και ωραία εικονογράφηση περιλαμβάνουν οι κατάλογοι των δυο μεγάλων εκθέσεων της δεκαετίας του ’90, αυτή του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, στη Θεσσαλονίκη (1994-μεγάλη αναδρομική έκθεση 100 έργων / κείμενα: Βακαλό, Φατούρου, Σκαλτσά, Παπαϊωάννου, Δανιηλοπούλου) και αυτή της Εθνικής Πινακοθήκης, στην Αθήνα (1995-μεγάλη αναδρομική έκθεση 200 έργων / κείμενα: Λαμπράκη-Πλάκα, Στεφανίδη, Δανιηλοπούλου, Κεσσανλή, Παπαϊωάννου, Τσίκουτα).

  • Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης – Δήμος Θεσσαλονίκης (1994). Γιάννης Σπυρόπουλος. 1912-1990 – Αναδρομική έκθεση. Θεσσαλονίκη
  • Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου (1995). Γιάννης Σπυρόπουλος 1912-1990. Ο κλασικός της αφαίρεσης. Αθήνα

Για ενδιαφέρουσες αναφορές στον Σπυρόπουλο και το έργο του σε βιβλία ιστορίας της τέχνης, εγκυκλοπαίδειες και λεξικά υπάρχει αναλυτικός κατάλογος στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος Γιάννης και Ζωής Σπυροπούλου:

Η προσωπική γνωριμία με τον ζωγράφο και το έργο του, αλλά κυρίως οι πολλές και ενδιαφέρουσες εκθέσεις που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες έχουν σταθεί αφορμή για μια σειρά διαλέξεων, παρουσιάσεων, επισκέψεων και ξεναγήσεων, κάποιες αναφορές (κείμενα και βίντεο) των οποίων έχουν αναρτηθεί και μπορείτε να τις βρείτε στις παρακάτω σελίδες του ιστολογίου:

Στην συλλογή των podcast, μπορείτε επίσης να ακούσετε και μια ολόκληρη διάλεξη αφιερωμένη στον Γιάννη Σπυρόπουλο και τον Σπύρο Παπαλουκά, πατώντας εδώ.








Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 496 other followers